Brandende bergen en dichte rolluiken
Foto: Mesut Kazak

Brandende bergen en dichte rolluiken

ŞEMDINLI – Het is aardedonker in de straten van Şemdinli, een kleine stad in het uiterste zuidoosten van Turkije. Het Teras Café is één van de weinige zaken die zijn deuren niet heeft gesloten. Bezoekers zijn op een hand te tellen. Café-eigenaar Abdurrahman Baran Erdem speelt uit verveling een potje rummikub op zijn smartphone. ‘Twee weken geleden zat het hier iedere avond helemaal vol,’ zegt hij beteuterd als hij zijn lege zaak aanschouwt. Volgende week vertrekt hij naar Istanbul om daar in de zaak van zijn oom te gaan werken.

Een snel om zich heengrijpende geweldsspiraal houdt het zuidoosten van Turkije al drie weken in zijn greep. Het vredesproces staat onder druk na aanhoudende aanslagen van de PKK en bombardementen van het Turkse leger. De Turkse staat onderhandelt sinds 2012 met de PKK over een oplossing van het conflict dat de afgelopen 30 jaar aan meer dan 40.000 mensen het leven kostte. Terwijl het geweld in omliggende plaatsen oplaaide, bleef het in Şemdinli tot dusverre relatief rustig.

Toch blijven de inwoners binnen. De gewelddadige geschiedenis ligt nog levendig in het collectieve geheugen. Pas tijdens het fragiele staakt het vuren van de afgelopen twee jaar pakte de stad het leven langzaam op. Bang om terug te keren naar de gewelddadige jaren ‘90 trekken winkeliers de rolluiken na de laatste oproep tot gebed direct naar beneden.

Een doordringende rookgeur vult de lege straten. Het Turkse leger steekt stukken bos in de omliggende bergen in brand. Volgens het Turkse leger om PKK-strijders op te jagen; volgens regeringsmedia is de PKK zelf verantwoordelijk voor de brandende bergen. Azad Çelik weet wel beter: ‘Ze willen ons intimideren.’

Het leven van de 27-jarige joviale jongeman, gehuld in traditionele Koerdische salwar, is getekend door de oorlog. In 1994 ontruimde het Turkse leger zijn dorp Ormancık. Vader Nesim werd gevangen genomen, gemarteld en nooit meer teruggevonden. 13 familieleden restten hetzelfde lot. Nu beschermt Azad als voorzitter van de plaatselijke natuurbescherming de bergen waar hij zijn vader 21 jaar geleden voor het laatst zag.

Aanvankelijk verleende het leger geen toestemming aan de bewoners om de brand te blussen. Twee dagen en een hoop veraste bomen later kwam de toestemming er alsnog. Gewapend met schoppen trekt Azad samen met tientallen andere mannen ten strijde tegen het snel om zich heenslaande vuur. De eerste dag werkt de wind tegen. De dag erop zijn de weergoden hen gunstiger gezind. ‘God doet in twee uur wat ons in twee dagen niet lukte,’ zegt Azad grijzend als de samenwerking tussen mens en natuur het vuur heeft gedoofd.

Moe maar voldaan kijken de mannen uit op de basis van de vijand. Aan de andere kant van de Efkar berg ligt een militaire basis. Een jaar geleden, toen het vredespoces nog in volle gang was, werd de bouw ervan voltooid. Volgens de bewoners hier een teken dat de Turkse staat niet te vertrouwen is. Ondertussen is te horen hoe vanuit de basis nu een ander gedeelte van de bergen onder vuur wordt genomen.

’De afgelopen 30 jaar hebben we elkaar niet kunnen verslaan. We willen allemaal dat het geweld stopt, maar de staat laat ons op deze manier geen andere keus dan de strijd voort te zetten,’ zegt Emin Ekici, een andere gelegenheidsbrandweerman, terwijl hij uitpuft van de noeste arbeid. ‘Laat ik ze dit zeggen: als ze een burgeroorlog willen moeten ze weten dat we er klaar voor zijn,’ aldus Ekici.

Het is een veelgehoorde mening in het overwegend Koerdische zuidoosten van Turkije. Tegelijkertijd kondigde premier Ahmet Davutoğlu aan ‘de strijd met de terroristen tot de laatste snik te zullen voeren.’ De vastberadenheid van beide partijen doet de inwoners van Şemdinli vrezen voor wat komen gaat.

Getagged onder :

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.